Preveze Deniz Zaferinin 469. Yıldönümü ve Deniz Kuvvetleri Günü, Çanakkale’de Düzenlenen Törenlerle Kutlandı. 

Preveze Deniz Zaferinin 469. yıldönümü ve Deniz Kuvvetleri Günü, Çanakkale’de düzenlenen törenlerle kutlandı.
Nara Barbaros ÅžehitliÄŸi’nde gerçekleÅŸtirilen tören, Çanakkale Valisi Orhan Kırlı, Belediye BaÅŸkan vekili Ä°smet GüneÅŸhan ve BoÄŸaz Garnizon Komutanı TuÄŸamiral Erhan Akporay’ın anıta çelenk koymalarıyla baÅŸladı. Ardından saygı duruÅŸu eÅŸliÄŸinde göndere bayrak çekilip, Ä°stiklal Marşı okundu. Günün anlam ve önemine dair telgrafların okunmasının ardından ÅŸehitlikteki tören sona erdi. Törene katılanlar daha sonra Nara Kalesi’ne geçti. Preveze Deniz Zaferi ve Deniz Kuvvetleri Günü hakkında yapılan konuÅŸmaların ardından tören sona erdi. Törene askeri ve mülki erkanın yanı sıra çok sayıda gazi katıldı.

TARÄ°HTE PREVEZE DENÄ°Z SAVAÅžI

Barbaros Hayreddin PaÅŸa kumandasındaki Osmanlı donanmasıyla, Andrea Doria kumandasındaki Haçlı donanması (Venedik, Ceneviz, Portekiz, Papalık, Malta donanmaları) arasında, Preveze’de yapılan deniz savaşı (28 Eylül 1538).
Barbaros Hayreddin PaÅŸa, Osmanlı Devleti hizmetine girerek kaptan-ı derya olduktan sonra, Türklerle Avrupa devletleri arasındaki deniz savaÅŸları ÅŸiddetlendi. Osmanlı donanması, Balear adalarını tahrip etti (1535); Ege Denizi’nde Venedik’in elinde bulunan adaları ele geçirdi; Girit’e seferler düzenledi. Bunun üzerine Papa ile Carlo V’in teÅŸvikiyle Ä°spanya, Venedik, Portekiz, Malta ve Floransa donanmaları, Türklere karşı birleÅŸtiler. Meydana gelen donanmanın başına, Andrea Doria getirildi. Haçlı donanması, Korfu adasında toplandı; daha sonra Preveze kalesini kuÅŸattı. Barbaros Hayreddin PaÅŸa, Preveze, düşman donanması tarafından bombalandığı sırada, Ä°stanköy (Kos) körfezindeydi. Durumu öğrenince, EÄŸriboz (Euboia) adasındaki Khalkis limanına geldi. Düşman hakkında bilgi edinmek için, 20 parçalık bir donanma ile Turgut Reis’i Preveze’ye gönderdi; kendisi de asıl Osmanlı donanması ile Modon’a girdi.
Barbaros’un yaklaÅŸtığını öğrenen Andrea Doria, Preveze kuÅŸatmasını kaldırarak, Korfu’ya çekildi. Barbaros da Modon’dan ayrıldı. Venedik’in elinde olan Kefalonya (Kephallonia) adasını bombaladıktan sonra, Preveze’ye geldi. Preveze kalesini tamir ettirdi ve donanmayla birlikte Narda (Arta) körfezine girdi. Bunu haber alan Andrea Doria, Korfu’dan ayrılarak, Preveze’ye geldi; fakat çok dar olan arda körfezinin aÄŸzı, Preveze kalesinin toplarıyla korunduÄŸundan, körfeze giremedi.
Bu sırada Haçlı donanmasında 60 000 asker ve 308′i büyük savaÅŸ gemisi olmak üzere 600′den fazla gemi vardı. Türk donanması ise, 122 savaÅŸ gemisi ve 20 000 askerden meydana geliyordu. Türk donanmasında 166, Haçlı donanmasında ise 2500 top vardı. Barbaros, gemisinde toplanan mecliste, öteki kumandanların düşüncelerine uymayarak, körfezden çıkacağını ve Haçlı donanmasına saldıracağını bildirdi. Ona göre, bu kadar büyük bir Haçlı donanması yenilirse, Akdeniz’de Türklerin üstünlüğü uzun süre devam edebilirdi. 27 Eylül 1538′de Osmanlı donanması, Narda körfezinden çıktı; yarım daire ÅŸeklinde yayılarak, düşman donanmasına ateÅŸ açtı. Osmanlı donanmasının bu saldırısı karşısında Andrea Doria, savaşı kabul etmedi; kaendisi için daha elveriÅŸli bir durumda savaÅŸa girmek üzere Santa Maura (Leukas) adasıyla Ä°thake adası arasına çekildi. 28 Eylül gecesi, iki donanma tekrar karşılaÅŸtı. Osmanlı donanmasının merkezine Barbaros Hayreddin PaÅŸa, saÄŸ kanadına Salih Reis, sol kanadına Seydî Ali Reis kumanda ediyordu. Turgut Reis de yedek donanmanın kumandanıydı. Osmanlı donanması, çektiri cinsi (kürekli) gemilerden meydana geliyordu. Haçlı donanmasında ise hem kalyon, hem de kürekli gemiler vardı. SavaÅŸ boyunca Haçlı donanması, yelkenli gemilerle kürekli gemilerin hareketlerini düzenleyemedi. Savaşın baÅŸlangıcında kuvvetli bir güney rüzgârı, Türk donanmasının hareketine engel oluyordu; fakat bir süre sonra rüzgâr hafifleyince, Barbaros, hareketsiz kalan düşman gemilerini çevirerek, uzaktan top ateÅŸine tuttu. 128 düşman gemisi ve birçok nakliye gemisi battı. Türk donanması gemi kaybetmedi; sadece 100 ÅŸehid ve 800 yaralı verdi. Barbaros’un karşısında baÅŸarılı olamayan Andrea Doria, o zamanın geleneklerine göre büyük bir ÅŸerefsizlik sayılan bir hareket yaptı; amirallik fenerini söndürerek kaçtı.
Preveze yenilgisinden en çok zarar gören ülke Venedik oldu: SavaÅŸtan sonra Osmanlı Devletiyle yaptığı barış antlaÅŸmasıyla, Mora ve Adriya kıyılarında elinde bulunan kaleleri ve Barbaros’un ele geçirdiÄŸi Ege Denizi adalarını Osmanlı Devletine bıraktı; 300 000 altın da savaÅŸ tazminatı vermek zorunda kaldı.

Bu Yazıyı Paylaşın