Türk Bilim Adamlarının kenelerin neden olduğu Kırım Kongo Kanamalı Ateşi  hastalığına karşı araştırmaları hızla devam ediyor. Kene riski taşıyan ülkelerin bulunduğu coğrafyada, çare bulunması konusunda bu iş Türk Bilimine kaldı.

Mustafa Kemal Ãœniversitesi (MKÃœ) Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Ãœyesi Prof. Dr. Mikdat DoÄŸanlar, iÄŸnesiyle kan emerken Kırım Kongo Kanamalı AteÅŸi (KKKA) hastalığını bulaÅŸtıranın da aralarında bulunduÄŸu kene türlerinin ”baÅŸ düşmanı” olan ve Amanos DaÄŸları’nda yaÅŸayan endemik avcı böceÄŸinin beslenme yöntemini görüntüledi.

Prof. Dr. DoÄŸanlar, yaptığı açıklamada, sadece Amanos DaÄŸları’nda görülebilen, yılda bir kez döl veren ve yaÅŸantısı boyunca 100 civarında yumurta bırakan ”Peygamber Devesi” takımına giren endemik böcekle ilgili yaklaşık 3 yıldır araÅŸtırma yaptıklarını, doÄŸal ortamda gözlemlediklerini, laboratuvarlarda incelediklerini ve bunların günde 20 civarında kene yediÄŸini tespit ettiklerini kaydetti.

Türkiye’nin gündemine giren kene vakalarına çözüm olarak bu avcı böcekten yararlanılması gerektiÄŸini vurgulayan Prof. Dr. DoÄŸanlar, şöyle devam etti:

”Sadece Amanos DaÄŸları’nda bulunan ”Eremiaphila Dagi DoÄŸanlar” (Mantodea: Eremiaphilidae) adındaki avcı böcek, dünyada 15-20 türü KKKA’ya neden olan virüsü taşıyan keneleri yiyerek besleniyor.

Amanos DaÄŸları’nda avcı böcekler, taÅŸlık ve etrafında meÅŸe çalıları bulunan alanlar yaşıyorlar. Buraların deniz seviyesinden ortalama yüksekliÄŸi bin metreye yakındır. Buralarda domuzlar ve yaban keçilerinin de bulunduÄŸu bilinmektedir. Büyük olasılıkla bu böcekler, kene ile beslenme alışkanlığını domuz ve yaban keçisi kenelerini avlayarak kazanmış olabilirler. Bu böcekleri, laboratuvar ortamında çok çeÅŸitli kenelerle bir araya koyduk. Böcekler, ayrım yapmadan tüm keneleri, ön bacaklarıyla tutarak, ısırıcı ve çiÄŸneyici özelliÄŸe sahip ağızlarıyla parçalayarak yiyorlar.”

Bu böceklerin kesinlikle insan ve diÄŸer memeli hayvanlara bir zararı bulunmadığını vurgulayan Prof. Dr. DoÄŸanlar, ”15-20 türün KKKA hastalığına neden olan virüsü taşıdığı bilinmektedir. Bu durum göz önüne alınırsa bu avcı böcek kene popülasyonu üzerinde etkili bir ÅŸekilde baskı oluÅŸturabilecek bir doÄŸal düşman olarak görülebilir” diye konuÅŸtu.

KOORDİNELİ ÇALIŞMA VE BİLİM

Prof. Dr. Mikdat Doğanlar, bu böceğin biyolojisinin, yaşama ortamındaki ekolojik özelliklerin tespit edilmesi gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:

”Elde edilen sonuçlara göre, kenenin ve KKKA hastalığının sorun olduÄŸu, Yozgat, Tokat, Çorum, Sivas ve hastalığın yaygın olduÄŸu diÄŸer yörelerde üremelerini saÄŸlayacak ÅŸekilde salımları yapılmalıdır. Kene popülasyonunun azaltılması üzerinde kısa sürede etkili olacağını umuyoruz. Öncelikle, Tarım ve KöyiÅŸleri, Çevre ve Orman ile SaÄŸlık Bakanlığı yetkilileri, koordineli bir ÅŸekilde konuya yönelmelidir. Kaynak saÄŸlanarak araÅŸtırmaların hızlandırılmasına katkı sunulmalıdır.”

Doğanlar, ayrıca, yararlı avcı böceğin keklik tarafından yendiğini tespit ettiklerini ifade ederek, uygulamalarda bu duruma dikkat edilmesi gerektiğine de dikkati çekti.

Kaynak:  http://www.haberturk.com

Bu Yazıyı Paylaşın